Poukisa solè se yon repons nan Ayiti
- Solèy la gratis epi li la prèske chak jou. Yon sistèm byen fèt, byen antretyen, ka dire 15–25 an pou panèl yo.
- EDH pa estab. Kouran koupe san avètisman. Yon sistèm ak batri ba w yon rezèv pou limyè, entènèt, ak telefòn.
- Kotin kouran se yon depans chak mwa. Solè se yon envestisman yon sèl fwa (plis ranplasman batri apre kèk ane).
- Li dekoupable. Ou ka kòmanse ak 50 W pou limyè ak telefòn, epi ajoute lè w gen lajan. Ou pa bezwen tout bagay yon sèl fwa.
- Li pòtab: yon valiz solè ka sèvi nan yon kanpman, yon klinik, yon mache.
Solè pa gratis: batri yo se pati ki pi chè epi yo gen yon dire limite (3–10 an selon kalite ak itilizasyon). Yon sistèm twò piti pou yon frijidè ap fè w desepsyon. Kalkile anvan w achte — se objektif prensipal paj sa a.
Konpozan yon sistèm solè
☀️
[ Panèl solè ] → [ Kontwolè chaj ] → [ Batri ] → [ Envètè ] → [ Aparèy 110V ]
DC DC → DC DC DC → AC
↘ [ Aparèy 12V dirèk ]| Konpozan | Wòl li | Sa pou w gade |
|---|---|---|
| Panèl (modil) | Konvèti limyè an kouran DC | Wat (Wp), vòltaj Voc/Vmp, kalite monokristalen/polikristalen |
| Kontwolè chaj | Regle chaj la pou batri a pa domaje | PWM oswa MPPT, anpèaj, vòltaj batri |
| Batri | Sere enèji pou lannwit ak jou twoub | Ah, vòltaj, pwofondè dechaj (DoD), kantite sik |
| Envètè | Fè 12/24/48 V DC tounen 110 V AC | Wat kontinyèl, wat pik, fòm onn (sinisoyal pi bon) |
| Kab | Pote kouran san pèt | Gwosè (mm²), longè, izolasyon |
| Pwoteksyon | Fuse, disjonktè, parafoud | Kouran ki matche ak kab la |
PWM oswa MPPT?
PWM se pi bon mache, men li pèdi anpil enèji lè vòltaj panèl la pi wo pase batri a. MPPT gen yon konvètisè entèlijans ki retire 10–30% plis enèji soti nan menm panèl yo — li vo l si w gen yon sistèm ki pi gwo pase 200 W.
Kalite batri
| Kalite | DoD itil | Sik | Avantaj | Dezavantaj |
|---|---|---|---|---|
| Plon-asid (flooded) | 50% | ~300–500 | Pi bon mache, reparab | Lou, bezwen dlo, gaz |
| AGM / Gel | 50% | ~500–800 | San antretyen, pi sekirize | Pi chè, pa tolere twòp dechaj |
| LiFePO4 | 80–90% | ~2000–5000 | Lejè, dire lontan, efikas | Pi chè dabò, bezwen BMS |
| Batri machin | 20–30% | ~200–300 | Disponib toupatou | Pa fèt pou dechaj fon — li mouri vit |
Yon batri machin fèt pou bay yon gwo kouran pandan kèk segond (demaraj), pa pou bay kouran dousman tout lannwit. Si w sèvi ak li, li ap mouri nan kèk mwa. Sèvi ak yon batri deep-cycle.
Etap 1: kalkile konsomasyon w (chaj jounen)
Se etap ki pi enpòtan an. Si w sote l, w ap achte yon sistèm ki twò piti oswa twò chè.
Pou chak aparèy: Wat × kantite èdtan pa jou = Watt-èdtan (Wh) pa jou.
| Aparèy | Wat | Èdtan/jou | Wh/jou |
|---|---|---|---|
| 4 limyè LED 12V | 4 × 5 W = 20 | 5 | 100 |
| Chaj telefòn (2) | 2 × 10 W = 20 | 3 | 60 |
| Router Wi-Fi | 10 | 24 | 240 |
| Vantilatè 12V | 25 | 8 | 200 |
| Televizyon 32" | 50 | 4 | 200 |
| Total | 800 Wh |
Gen yon kalkilatè konplè sou sit la ki fè tout kalkil sa yo pou ou. Men fòmil yo, pou w konprann sa k ap pase:
Etap 2: gwosè panèl la
Ak 800 Wh ak 5 èdtan solèy: 800 ÷ (5 × 0,75) = 213 Wp. Ou pral pran 2 panèl 120 W, oswa yon 250 W.
Poukisa 0,75? Paske gen pèt: pousyè, chalè, kab, kontwolè, ak batri. Se yon maj sekirite.
Etap 3: gwosè batri a
Ak 800 Wh, 1 jou otonomi, yon sistèm 12 V ak DoD 50%: 800 ÷ (12 × 0,5) = 133 Ah → pran 150 Ah.
Si w vle 2 jou otonomi (pou jou twoub), double l: 266 Ah. Men sonje: plis batri = plis lajan. Anpil moun kòmanse ak 1 jou epi yo ogmante pita.
Etap 4: kontwolè a
Ak 240 Wp sou 12 V: (240 ÷ 12) × 1,25 = 25 A → pran yon kontwolè 30 A.
Verifye Voc panèl la (vòltaj sikwi ouvè) pa depase maksimòm kontwolè a. Yon panèl «12V» souvan gen Voc ~21–22 V. De panèl an seri = ~44 V — sa mande yon kontwolè ki sipòte 44 V oswa plis. Li etikèt la.
Etap 5: envètè a
Adisyone wat tout aparèy 110 V ou vle fè mache ansanm, epi ajoute 25% maj. Si yon frijidè (150 W) ak yon televizyon (50 W) ap mache ansanm: 200 W × 1,25 = 250 W. Men atansyon: motè (frijidè, pòmpe) gen yon pik demaraj 3–5 fwa pi wo. Chwazi yon envètè ki sipòte pik la.
Yon envètè konsome kouran menm lè anyen pa branche (10–30 W). Si w pa sèvi ak li, etenn li. Pou limyè ak telefòn, rete an 12 V dirèk — se pi efikas.
Kote epi kijan pou monte panèl la
- Oryantasyon: nan direksyon sid (nan emisfè nò). Nan Ayiti, sid se kote solèy la pase pi fò nan jounen an.
- Ang: apeprè 19° (latitid Ayiti) pou yon bon balans tout ane a. Yon ang 10–15° ede lapli lave pousyè epi bay plis pandan ete.
- Lonbraj: menm yon ti lonbraj sou yon kwen ka koupe anpil pwodiksyon. Gade pye bwa, mi, fil — epi sonje solèy la deplase.
- Vantilasyon: kite yon espas dèyè panèl la. Chalè diminye pwodiksyon (apeprè 0,4% pa chak degre C anplis).
- Siklon: sezon siklòn (jen–novanm) ka rache yon panèl ki mal fikse. Sèvi ak boulon, kwen, ak yon estriktir pou reziste van.
- Vòl: mete panèl yo wo, itilize boulon sekirite, epi make yo. Gen kèk moun ki grave yon nimewo sou kad la.
- Sèl: bò lanmè, korozyon atake konektè yo. Sèvi ak konektè ki gen bon kalite epi tcheke yo chak 6 mwa.
- Pousyè: nan vil, panèl yo sal vit. Netwaye ak dlo ak yon twal dous — pa sèvi ak savon abrazif.
Kab, fuse, ak lòd koneksyon
Yon sistèm solè gen gwo kouran DC. Yon kout-sikui ka fonn fil oswa lakòz dife. Twa règ:
- Chak fil pozitif soti nan batri a dwe gen yon fuse ki tou pre batri a (nan 20–30 cm). Se règ ki pi enpòtan an.
- Gwosè kab la dwe sipòte kouran an epi limit pèt vòltaj la (mwens pase 3% se bon).
- Tout bagay metal (kad panèl, bwat, envètè) dwe gen yon koneksyon tè.
| Kouran (A) | Kab kwiv (mm²) | Itilizasyon tipik |
|---|---|---|
| jouk 10 A | 1,5 mm² | Limè 12V, siyal |
| 10–20 A | 2,5 mm² | Panèl 200 W, chajè |
| 20–30 A | 4 mm² | Kontwolè 30 A |
| 30–50 A | 6–10 mm² | Envètè 500 W, batri |
| 50–80 A | 16 mm² | Envètè 1000 W |
Valè sa yo pou kout distans (< 3 m). Pou distans pi long, monte yon gwosè oswa tcheke ak kalkilatè pèt vòltaj.
Lòd koneksyon (BYEN ENPÒTAN)
- Konekte kontwolè a sou batri a dabò (respecte + ak −). Kontwolè a bezwen rekonèt vòltaj batri a.
- Konekte panèl yo sou kontwolè a.
- Konekte envètè a sou batri a (ak yon fuse).
Pou dekonekte: panèl yo an premye, epi batri a apre. Si w fè l lòt jan, ou ka domaje kontwolè a.
Pa konekte panèl la dirèkteman sou batri a san kontwolè (eksepte yon ti panèl 5 W pou antretyen). Vòltaj la ap monte twò wo epi batri a ap domaje oswa li ka eksploze.
Antretyen: sa k fè yon sistèm dire
| Chak… | Fè sa |
|---|---|
| Semèn | Netwaye pousyè sou panèl yo (maten bonè). |
| Mwa | Tcheke koneksyon yo pa lach oswa chofe; gade vòltaj batri a. |
| 3 mwa | Verifye dlo batri plon-asid (si gen bouchon); netwaye tèminal yo. |
| 6 mwa | Tcheke kab yo, fuse yo, ak fixation panèl yo (sitou anvan sezon siklòn). |
| Ane | Teste kapasite batri a; planifye ranplasman si li pa kenbe chaj. |
Siy yon batri ap mouri: li chaje vit men li dechaje vit; limyè a fèb byen bonè; batri a cho; ou wè gonfleman. Mezire vòltaj la: yon batri 12 V ki nan repo ki anba 12,0 V prèske vid; 12,7 V se plen.
Pwoblèm komen — ak solisyon
| Sentòm | Kòz posib | Sa pou w fè |
|---|---|---|
| Pa gen kouran men solèy la klere | Fuse koupe, koneksyon lach, kontwolè nan pwoteksyon | Tcheke fuse, sere koneksyon, reset kontwolè |
| Batri a pa chaje ase | Panèl twò piti, lonbraj, pousyè, kab twò piti | Netwaye, verifye lonbraj, ajoute panèl |
| Batri a cho anpil | Surchaj, vantilasyon pòv, batri fin vye | Dekonekte, vantile, teste batri a |
| Envètè a fè bri epi li etenn | Surchaj oswa pik demaraj | Diminye chaj, chwazi yon envètè pi fò |
| Limyè a flou | Kab twò piti, koneksyon move, batri fèb | Mezire pèt vòltaj, sere, teste batri |
| Kontwolè a nan erè | Panèl twò wo vòltaj, batri dekonekte | Verifye Voc, konekte batri an premye |
Twa kit — ak bidjè pou w ranpli
Pri yo chanje selon founisè, kote, ak kalite. Mande omwen 3 founisè, epi ekri pri reyèl ou nan dènye kolòn nan. Pa achte san konpare.
Kit A — Debaz (limyè + telefòn)
Objektif: 4–6 limyè LED, chaj 3–4 telefòn, yon radyo. Konsomasyon tipik: 100–200 Wh/jou.
| Atik | Kantite | Espesifikasyon | Pri w |
|---|---|---|---|
| Panèl solè | 1 | 50–100 Wp, 12 V | ________ |
| Kontwolè PWM | 1 | 10–20 A, 12 V | ________ |
| Batri deep-cycle | 1 | 50–100 Ah, 12 V | ________ |
| Envètè | 0–1 | 150–300 W (si w bezwen 110 V) | ________ |
| Fuse + port-fuse | 2 | 10–20 A | ________ |
| Kab | — | 2,5 mm² wouj/nwa | ________ |
| Akseswa | — | Konektè MC4, boulon, tè | ________ |
Kit B — Kay (limyè, entènèt, TV)
Objektif: 600–1200 Wh/jou, yon frijidè ti (si w chwazi yon bon envètè), Wi-Fi 24/7.
| Atik | Kantite | Espesifikasyon | Pri w |
|---|---|---|---|
| Panèl solè | 2–4 | 250–400 Wp chak | ________ |
| Kontwolè MPPT | 1 | 30–60 A, 12/24 V | ________ |
| Batri | 2–4 | 100–200 Ah (plon) oswa 100 Ah LiFePO4 | ________ |
| Envètè sinisoyal | 1 | 1000–2000 W, pik 2× | ________ |
| Fuse/disjonktè DC | 3–5 | Selon kouran | ________ |
| Kab | — | 4–16 mm² selon longè | ________ |
| Estrikti/fixation | 1 | Metal, reziste van | ________ |
Kit C — Mikwo-biznis (chaj telefòn / cybercafé)
Objektif: 2–4 kW/jou, 10–20 chajè, yon limyè, yon Wi-Fi. Bezwen yon etid pi serye.
| Atik | Kantite | Espesifikasyon | Pri w |
|---|---|---|---|
| Panèl solè | 6–10 | 400–550 Wp chak | ________ |
| Kontwolè MPPT | 1–2 | 60–100 A | ________ |
| Batri LiFePO4 | 2–4 | 100–200 Ah, 48 V (oswa 12 V paralèl) | ________ |
| Envètè | 1 | 3000–5000 W | ________ |
| Pwoteksyon | — | Fuse, parafoud, tè | ________ |
| Chajè USB | 10–20 | Bon kalite, 2A | ________ |
Achte yon panèl 100 W, yon kontwolè 20 A, ak yon batri 100 Ah. Kòmanse ak limyè ak chaj telefòn. Lè w wè sa mache, ajoute yon dezyèm panèl ak yon dezyèm batri. Pa achte yon gwo sistèm anvan w konprann yon ti sèl.
Fè l bay revni: chaj telefòn
Yon sistèm 300 W ak yon batri 100 Ah ka chaje apeprè 20–30 telefòn pa jou. Si w chaje 10 goud pa telefòn, sa fè 200–300 goud pa jou. Kalkile:
- Depans inisyal (panèl + kontwolè + batri + kab)
- Ranplasman batri chak 3–5 an
- Revni pa jou × jou pa mwa
Gen yon kalkilatè pwofi sou paj zouti a. Sonje: yon biznis ki baze sou konfyans bezwen bon sèvis ak pri klè.
Kalkile sistèm ou ak kalkilatè a anvan w achte anyen.